Συμπληρώματα Διατροφής: Πώς να Διαβάζεις Ετικέτες, Δόσεις και Πιστοποιήσεις Πριν Αγοράσεις

Οι ετικέτες των συμπληρωμάτων διατροφής είναι συχνά γεμάτες αριθμούς, ποσοστά, επιστημονικούς όρους και εντυπωσιακούς ισχυρισμούς. «Υψηλή περιεκτικότητα», «μέγιστη απορρόφηση», «φυσική σύνθεση» και «επιστημονικά μελετημένο» είναι μερικές μόνο από τις φράσεις που μπορεί να συναντήσεις. Καμία από αυτές, όμως, δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι ένα προϊόν είναι κατάλληλο, αποτελεσματικό ή αναγκαίο για εσένα. Πριν αγοράσεις ένα συμπλήρωμα, χρειάζεται να εξετάσεις τρία διαφορετικά ζητήματα: Αν υπάρχει πραγματική ανάγκη να το χρησιμοποιήσεις. Αν η σύνθεση και η δόση του είναι κατάλληλες.
Αν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για την ποιότητα και την αξιοπιστία του.
Ο παρακάτω οδηγός θα σε βοηθήσει να διαβάζεις σωστά τις ετικέτες, να συγκρίνεις προϊόντα και να αναγνωρίζεις τις σημαντικότερες προειδοποιητικές ενδείξεις.

Τι είναι ένα συμπλήρωμα διατροφής;

Τα συμπληρώματα διατροφής είναι συμπυκνωμένες πηγές θρεπτικών ή άλλων ουσιών με διατροφική ή φυσιολογική επίδραση. Κυκλοφορούν συνήθως σε μορφή: Δισκίων. Καψουλών. Σκόνης. Υγρών δόσεων. Αναβραζόντων δισκίων. Ζελεδένιων παρασκευασμάτων. Φακελίσκων. Σταγόνων. Μπορεί να περιέχουν βιταμίνες, μέταλλα, αμινοξέα, λιπαρά οξέα, φυτικά συστατικά, προβιοτικούς μικροοργανισμούς ή άλλες ουσίες.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σκοπός τους είναι να συμπληρώνουν τη συνήθη διατροφή. Δεν είναι φάρμακα και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως προϊόντα που προλαμβάνουν, θεραπεύουν ή εξαλείφουν ασθένειες.

Το πρώτο ερώτημα δεν είναι «ποια μάρκα;», αλλά «γιατί το χρειάζομαι;»

Πριν συγκρίνεις τιμές και συσκευασίες, καθόρισε τον λόγο για τον οποίο σκέφτεσαι να χρησιμοποιήσεις ένα συμπλήρωμα.
Μία πραγματική ανάγκη μπορεί να σχετίζεται με: Διαπιστωμένη ανεπάρκεια μέσα από εξετάσεις. Σύσταση ιατρού ή διαιτολόγου. Περιοριστική διατροφή.
Αυξημένες ανάγκες σε συγκεκριμένη περίοδο ζωής. Δυσκολία κάλυψης των αναγκών μέσω της διατροφής. Έναν συγκεκριμένο και ρεαλιστικό αθλητικό στόχο.
Πρακτική διευκόλυνση, όπως η χρήση σκόνης πρωτεΐνης όταν δεν είναι διαθέσιμο ένα κανονικό γεύμα.
Το ότι ένα συστατικό είναι δημοφιλές δεν σημαίνει ότι το χρειάζονται όλοι. Η έλλειψη συγκεκριμένου στόχου οδηγεί συχνά σε αγορά πολλών προϊόντων με παρόμοια συστατικά, χωρίς ουσιαστικό όφελος.

Πώς να διαβάσεις σωστά την μπροστινή πλευρά της συσκευασίας;

Η μπροστινή πλευρά είναι κυρίως σχεδιασμένη για να προσελκύσει την προσοχή σου. Εκεί θα βρεις συνήθως το εμπορικό όνομα, το βασικό συστατικό και τις μεγαλύτερες υποσχέσεις.
Χρησιμοποίησέ την μόνο για έναν πρώτο προσανατολισμό. Οι πληροφορίες που πραγματικά χρειάζεσαι βρίσκονται συνήθως στο πίσω ή στο πλαϊνό μέρος της συσκευασίας.
Φράσεις όπως οι παρακάτω χρειάζονται προσεκτική αξιολόγηση:
«Φυσικό».
«Ισχυρή σύνθεση».
«Επαγγελματική φόρμουλα».
«Μέγιστη ισχύς».
«Προηγμένη απορρόφηση».
«Κλινικά ελεγμένο».
«Εγκεκριμένο από ειδικούς».
«Αποτοξίνωση».
«Άμεση καύση λίπους».
Ο όρος «φυσικό» δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας. Μία φυσική ουσία μπορεί να έχει ανεπιθύμητες ενέργειες, να αλληλεπιδρά με φάρμακα ή να είναι ακατάλληλη για συγκεκριμένες παθήσεις.

1. Έλεγξε την προτεινόμενη ημερήσια ποσότητα

Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η σύγχυση ανάμεσα στην ποσότητα ανά κάψουλα και στην ποσότητα ανά ημερήσια μερίδα.
Για παράδειγμα, η μπροστινή πλευρά μπορεί να αναγράφει «3.000 mg», ενώ στη λεπτομερή ετικέτα να διευκρινίζεται ότι η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε τρεις ή τέσσερις κάψουλες.
Έλεγξε:
Πόσες κάψουλες, δισκία ή μεζούρες αποτελούν μία μερίδα.
Πόσες μερίδες προτείνονται ημερησίως.
Πόσο από κάθε δραστικό συστατικό περιέχει ολόκληρη η ημερήσια ποσότητα.
Πόσες ημέρες θα διαρκέσει πραγματικά η συσκευασία.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί να αναγράφεται η συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα και προειδοποίηση ότι δεν πρέπει να γίνεται υπέρβασή της. Απαιτεί επίσης δήλωση ότι τα συμπληρώματα δεν υποκαθιστούν μια ποικίλη διατροφή και ότι πρέπει να φυλάσσονται μακριά από μικρά παιδιά, σύμφωνα με την Οδηγία 2002/46/ΕΚ.

2. Βρες την πραγματική ποσότητα του δραστικού συστατικού

Μην αξιολογείς ένα προϊόν μόνο από το συνολικό βάρος του περιεχομένου του.

Παράδειγμα με ιχθυέλαιο

Μία κάψουλα μπορεί να περιέχει 1.000 mg ιχθυελαίου. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι περιέχει 1.000 mg των ωμέγα-3 λιπαρών οξέων που σε ενδιαφέρουν.
Χρειάζεται να ελέγξεις ξεχωριστά τις ποσότητες:
Εικοσιπενταενοϊκού οξέος.
Εικοσιδυαεξαενοϊκού οξέος.
Συνολικών ωμέγα-3 λιπαρών οξέων.

Παράδειγμα με μαγνήσιο

Μία ένωση μπορεί να αναγράφεται ως «1.000 mg κιτρικού μαγνησίου», αλλά η πραγματική ποσότητα στοιχειακού μαγνησίου να είναι πολύ μικρότερη.
Η ποσότητα που πρέπει να συγκρίνεις είναι το στοιχειακό μαγνήσιο και όχι μόνο το συνολικό βάρος της χημικής ένωσης.

Παράδειγμα με φυτικά εκχυλίσματα

Έλεγξε αν αναγράφονται:
Η κοινή και η επιστημονική ονομασία του φυτού.
Το μέρος του φυτού που χρησιμοποιήθηκε.
Η ποσότητα του εκχυλίσματος.
Η αναλογία εκχύλισης.
Η τυποποίηση σε συγκεκριμένο δραστικό συστατικό, όταν αυτό είναι σχετικό.
Δύο προϊόντα που αναγράφουν το ίδιο φυτό μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική σύνθεση και συγκέντρωση.

3. Μάθε τι σημαίνει το ποσοστό της Διατροφικής Τιμής Αναφοράς

Στις βιταμίνες και στα μέταλλα θα συναντήσεις συχνά ένα ποσοστό δίπλα στην ποσότητα του συστατικού. Πρόκειται για τη Διατροφική Τιμή Αναφοράς.
Αν ένα προϊόν αναγράφει 100%, αυτό σημαίνει ότι η ημερήσια μερίδα παρέχει ποσότητα ίση με τη συγκεκριμένη τιμή αναφοράς της ετικέτας.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι:
Η συγκεκριμένη ποσότητα είναι ιδανική για κάθε άνθρωπο.
Χρειάζεσαι οπωσδήποτε το συμπλήρωμα.
Μία μεγαλύτερη ποσότητα προσφέρει μεγαλύτερο όφελος.
Το 100% είναι το μέγιστο ασφαλές όριο.
Δεν λαμβάνεις ήδη το συστατικό από τρόφιμα ή άλλα προϊόντα.
Οι τιμές αναφοράς χρησιμοποιούνται ως γενικά σημεία σύγκρισης και όχι ως εξατομικευμένη συνταγή. Διαφέρουν από το ανεκτό ανώτατο επίπεδο πρόσληψης, δηλαδή τη μέγιστη συνολική μακροχρόνια πρόσληψη που δεν αναμένεται να προκαλέσει ανεπιθύμητες επιδράσεις στους περισσότερους ανθρώπους. Η EFSA εξηγεί τη διαφορά ανάμεσα στις τιμές αναφοράς και στα ανώτατα επίπεδα πρόσληψης.

4. Υπολόγισε τη συνολική πρόσληψη από όλα τα προϊόντα

Η ετικέτα ενός συμπληρώματος δεν λαμβάνει υπόψη τα υπόλοιπα προϊόντα που χρησιμοποιείς.
Ένα πολυβιταμινούχο συμπλήρωμα, ένα ρόφημα ενέργειας, μία ενισχυμένη σκόνη πρωτεΐνης και ένα προϊόν πριν από την προπόνηση μπορεί να περιέχουν ορισμένα από τα ίδια συστατικά.
Πριν συνδυάσεις προϊόντα, σημείωσε τη συνολική ημερήσια πρόσληψη από:
Βιταμίνες και μέταλλα. Καφεΐνη και άλλα διεγερτικά. Φυτικά εκχυλίσματα. Αμινοξέα. Ηλεκτρολύτες. Λιποδιαλυτές βιταμίνες.
Συστατικά που επηρεάζουν τον ύπνο ή την εγρήγορση.
Η υπερβολική πρόσληψη δεν κάνει ένα συμπλήρωμα περισσότερο αποτελεσματικό. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.

5. Διάβασε ολόκληρο τον κατάλογο συστατικών

Εκτός από τις δραστικές ουσίες, ένα συμπλήρωμα μπορεί να περιέχει: Γλυκαντικά. Αρώματα. Χρωστικές. Διογκωτικά. Αντισυσσωματικά. Συνδετικές ουσίες. Υλικά της κάψουλας. Συντηρητικά. Συστατικά επικάλυψης.
Η παρουσία τους δεν σημαίνει αυτόματα ότι το προϊόν είναι κακής ποιότητας. Χρειάζεται, όμως, να γνωρίζεις τι καταναλώνεις, ιδιαίτερα αν έχεις αλλεργία, δυσανεξία ή συγκεκριμένες διατροφικές προτιμήσεις.
Έλεγξε προσεκτικά για: Γάλα και λακτόζη. Σόγια. Γλουτένη. Αυγό. Ψάρια και οστρακοειδή. Ξηρούς καρπούς. Ζελατίνη ζωικής προέλευσης.
Γλυκαντικά που μπορεί να προκαλούν γαστρεντερική ενόχληση σε ορισμένους ανθρώπους.
Μην αρκεστείς σε μια γενική φράση στην μπροστινή πλευρά. Διάβασε τον πλήρη κατάλογο και τις επισημάνσεις αλλεργιογόνων.

6. Πρόσεξε τα μίγματα χωρίς αναλυτικές δόσεις

Ορισμένα προϊόντα χρησιμοποιούν ονομασίες όπως: Ενεργειακό μίγμα. Σύμπλεγμα απόδοσης. Μίγμα συγκέντρωσης. Μήτρα αποκατάστασης. Ιδιόκτητη σύνθεση.
Αν αναγράφεται μόνο το συνολικό βάρος του μίγματος και όχι η ποσότητα κάθε βασικού συστατικού, δεν μπορείς να γνωρίζεις:
Αν κάποιο συστατικό βρίσκεται σε ουσιαστική ποσότητα. Αν η δόση είναι υπερβολικά υψηλή. Αν δύο προϊόντα μπορούν να συγκριθούν δίκαια. Αν υπάρχει κίνδυνος επικάλυψης με άλλα συμπληρώματα.
Η διαφάνεια της σύνθεσης είναι σημαντικό κριτήριο αγοράς. Μία μεγάλη λίστα συστατικών δεν είναι απαραίτητα καλύτερη από μια απλή φόρμουλα με σαφώς δηλωμένες ποσότητες.

7. Εξέτασε τη μορφή του συστατικού

Δύο προϊόντα μπορεί να περιέχουν το ίδιο βασικό θρεπτικό συστατικό αλλά σε διαφορετικές χημικές μορφές.
Η μορφή μπορεί να επηρεάζει: Την ποσότητα του δραστικού στοιχείου. Τη διαλυτότητα. Την ανοχή από το πεπτικό σύστημα. Τον τρόπο χρήσης. Τη σταθερότητα του προϊόντος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ακριβότερη ή η πιο περίπλοκη μορφή είναι πάντοτε καλύτερη. Αναζήτησε στοιχεία για τη συγκεκριμένη μορφή και όχι γενικές έρευνες για το συστατικό συνολικά.

8. Διάβασε τις οδηγίες και τις προειδοποιήσεις

Η ετικέτα πρέπει να εξηγεί πώς χρησιμοποιείται το προϊόν. Έλεγξε: Αν λαμβάνεται μαζί με φαγητό ή με άδειο στομάχι. Αν η ποσότητα χωρίζεται μέσα στην ημέρα. Αν υπάρχει περιορισμός στη διάρκεια χρήσης.
Αν δεν συνιστάται για παιδιά. Αν υπάρχουν προειδοποιήσεις για εγκυμοσύνη ή θηλασμό. Αν πρέπει να αποφεύγεται σε συγκεκριμένες παθήσεις. Αν υπάρχει προειδοποίηση για φάρμακα ή χειρουργική επέμβαση.
Αν μπορεί να προκαλέσει υπνηλία ή διέγερση. Ορισμένα συμπληρώματα μπορούν να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα, να επηρεάσουν εργαστηριακές εξετάσεις ή να δημιουργήσουν προβλήματα πριν από μια επέμβαση. Η ενημέρωση του FDA για τις αλληλεπιδράσεις υπογραμμίζει ότι πρέπει να ενημερώνεις τον ιατρό ή τον φαρμακοποιό σου για όλα τα συμπληρώματα και φάρμακα που χρησιμοποιείς.

9. Έλεγξε τον αριθμό παρτίδας και την ημερομηνία

Μία υπεύθυνη αγορά προϋποθέτει ότι μπορείς να αναγνωρίσεις με ακρίβεια το προϊόν. Αναζήτησε: Αριθμό παρτίδας. Ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή λήξης. Οδηγίες αποθήκευσης. Πλήρη στοιχεία της υπεύθυνης εταιρείας. Στοιχεία επικοινωνίας. Άθικτη εσωτερική και εξωτερική σφράγιση. Ο αριθμός παρτίδας είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε περίπτωση ανάκλησης ή ελέγχου. Ο ΕΟΦ δημοσιεύει ανακοινώσεις και ανακλήσεις διατροφικών προϊόντων, τις οποίες μπορείς να ελέγχεις πριν από μια αγορά ή όταν προκύπτει αμφιβολία για κάποιο προϊόν.

Τι σημαίνει ότι ένα συμπλήρωμα έχει γνωστοποιηθεί στον ΕΟΦ;

Στην Ελλάδα τα συμπληρώματα διατροφής δεν ακολουθούν την ίδια διαδικασία με τα φάρμακα.
Σύμφωνα με ενημέρωση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, τα συμπληρώματα υπόκεινται σε γνωστοποίηση και κατασταλτικό έλεγχο και όχι σε προηγούμενη αξιολόγηση και έγκριση όπως τα φάρμακα.
Επομένως, η φράση «εγκεκριμένο από τον ΕΟΦ» μπορεί να δημιουργήσει λανθασμένη εντύπωση όταν χρησιμοποιείται για ένα συμπλήρωμα. Η γνωστοποίηση: Δεν αποδεικνύει ότι το προϊόν είναι αποτελεσματικό για κάθε διαφημιζόμενο σκοπό. Δεν αποτελεί ιατρική σύσταση. Δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλο για όλους. Δεν αντικαθιστά τον έλεγχο της σύνθεσης και της δοσολογίας.
Αναζήτησε προϊόντα που διατίθενται από υπεύθυνη επιχείρηση, φέρουν πλήρη επισήμανση και έχουν γνωστοποιηθεί νόμιμα για την ελληνική αγορά.

Πώς να αξιολογήσεις τους ισχυρισμούς υγείας

Οι ισχυρισμοί υγείας συνδέουν ένα τρόφιμο ή συστατικό με κάποια λειτουργία του οργανισμού. Δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται αυθαίρετα.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι σχετικοί κανόνες αποσκοπούν στο να είναι οι ισχυρισμοί σαφείς, ακριβείς και βασισμένοι σε επιστημονικά στοιχεία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει ένα δημόσιο Μητρώο Ισχυρισμών Διατροφής και Υγείας, στο οποίο μπορείς να δεις ποιοι ισχυρισμοί έχουν εγκριθεί, απορριφθεί ή υπόκεινται σε περιορισμούς.
Να είσαι ιδιαίτερα επιφυλακτικός όταν ένα προϊόν υπόσχεται ότι: Θεραπεύει μία ασθένεια. Αντικαθιστά φάρμακα. Προκαλεί γρήγορη και μόνιμη απώλεια βάρους. Αυξάνει άμεσα ορμόνες. Εξαλείφει την κόπωση ανεξάρτητα από την αιτία της. «Αποτοξινώνει» ολόκληρο τον οργανισμό. Προσφέρει αποτέλεσμα χωρίς διατροφή ή άσκηση. Λειτουργεί για όλους χωρίς εξαιρέσεις.
Η αναφορά σε μία μελέτη δεν αποδεικνύει απαραίτητα την αποτελεσματικότητα του τελικού προϊόντος. Χρειάζεται να εξεταστούν η δόση, η μορφή του συστατικού, ο πληθυσμός της μελέτης, η διάρκειά της και το αν χρησιμοποιήθηκε το ίδιο ακριβώς προϊόν.

Τι σημαίνουν οι πιστοποιήσεις τρίτων φορέων;

Η ανεξάρτητη πιστοποίηση μπορεί να προσθέσει ένα επίπεδο ελέγχου πέρα από τους ισχυρισμούς του κατασκευαστή. Ανάλογα με το πρόγραμμα, μπορεί να ελέγχεται: Αν το προϊόν περιέχει τα συστατικά που δηλώνει. Αν οι ποσότητες συμφωνούν με την ετικέτα. Αν υπάρχουν συγκεκριμένοι ρύποι ή ανεπιθύμητες ουσίες. Αν ακολουθούνται ορισμένες πρακτικές παραγωγής.
Αν το προϊόν ή η παρτίδα ελέγχθηκε για απαγορευμένες αθλητικές ουσίες.

NSF Certified for Sport

Το πρόγραμμα ελέγχει, μεταξύ άλλων, αν το περιεχόμενο συμφωνεί με την ετικέτα και αν δεν ανιχνεύονται συγκεκριμένες απαγορευμένες ουσίες ή μη αποδεκτά επίπεδα ορισμένων ρύπων. Περισσότερες πληροφορίες παρέχει ο επίσημος φορέας NSF Certified for Sport.

Informed Sport

Το πρόγραμμα χρησιμοποιείται κυρίως από αθλητές που θέλουν να μειώσουν τον κίνδυνο έκθεσης σε απαγορευμένες ουσίες. Η παρουσία του λογότυπου δεν αρκεί· χρειάζεται να επιβεβαιώνεται το συγκεκριμένο προϊόν και, όπου παρέχεται αυτή η δυνατότητα, ο αριθμός παρτίδας στην επίσημη βάση δεδομένων.

USP Verified

Η πιστοποίηση εξετάζει στοιχεία όπως η ταυτότητα και η δηλωμένη ποσότητα των συστατικών, συγκεκριμένους ρύπους και τις διαδικασίες παραγωγής. Η USP εξηγεί τι καλύπτει το σήμα επαλήθευσης.

Τι δεν αποδεικνύει μία πιστοποίηση;

Ακόμη και μία σοβαρή πιστοποίηση δεν αποδεικνύει απαραίτητα ότι:
Χρειάζεσαι το προϊόν.
Το προϊόν θα πετύχει τον προσωπικό σου στόχο.
Η δόση είναι κατάλληλη για εσένα.
Δεν υπάρχει πιθανότητα παρενεργειών.
Δεν μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα.
Όλοι οι ισχυρισμοί της διαφήμισης είναι αληθείς.
Το προϊόν είναι απολύτως ασφαλές για έναν ελεγχόμενο αθλητή.
Οι πιστοποιήσεις ποιότητας και οι δοκιμές παρτίδων μειώνουν ορισμένους κινδύνους, αλλά δεν τους μηδενίζουν.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι αθλητές που ελέγχονται για απαγορευμένες ουσίες;

Ένας αθλητής είναι υπεύθυνος για οποιαδήποτε απαγορευμένη ουσία βρεθεί στον οργανισμό του, ακόμη και αν προήλθε από λάθος επισήμανση ή επιμόλυνση συμπληρώματος.
Πριν από τη χρήση:
Αξιολόγησε αν το συμπλήρωμα είναι πραγματικά αναγκαίο.
Συζήτησέ το με κατάλληλο επαγγελματία αθλητικής διατροφής.
Έλεγξε την ισχύουσα λίστα απαγορευμένων ουσιών.
Αναζήτησε ανεξάρτητο έλεγχο της συγκεκριμένης παρτίδας.
Επιβεβαίωσε τον αριθμό παρτίδας στην επίσημη βάση του φορέα πιστοποίησης.
Κράτησε φωτογραφίες της ετικέτας, της απόδειξης και της παρτίδας.
Μην αγοράζεις προϊόντα από άγνωστες ή μη επαληθεύσιμες ιστοσελίδες.
Η ύπαρξη ενός λογότυπου πάνω στη συσκευασία δεν είναι αρκετή, καθώς μπορεί να είναι ληγμένο, παραπλανητικό ή να αφορά άλλο προϊόν. Επίσημοι φορείς αθλητικής ακεραιότητας επισημαίνουν ότι κανένα συμπλήρωμα δεν είναι απολύτως ασφαλές για έναν αθλητή, αν και ο ανεξάρτητος έλεγχος παρτίδας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο.

Προειδοποιητικές ενδείξεις πριν από την αγορά;

Απόφυγε ή διερεύνησε περισσότερο ένα προϊόν όταν:
Δεν αναγράφονται οι ακριβείς ποσότητες των βασικών συστατικών.
Η εταιρεία δεν παρέχει πραγματικά στοιχεία επικοινωνίας.
Η ετικέτα δεν έχει αριθμό παρτίδας.
Δεν υπάρχουν σαφείς οδηγίες χρήσης.
Υπόσχεται θεραπεία ή εγγυημένο αποτέλεσμα.
Χρησιμοποιεί ακραίες φωτογραφίες πριν και μετά.
Αναφέρεται σε «μυστική» σύνθεση.
Δηλώνει ότι δεν προκαλεί ποτέ παρενέργειες.
Πωλείται μόνο μέσω μιας αμφίβολης σελίδας ή τηλεφωνικής φόρμας.
Υπόσχεται μυϊκή ανάπτυξη ή απώλεια λίπους χωρίς αλλαγές στη διατροφή και την άσκηση.
Η τιμή είναι υπερβολικά χαμηλή σε σχέση με παρόμοια προϊόντα.
Το προστατευτικό κάλυμμα της συσκευασίας είναι κατεστραμμένο.
Το λογότυπο πιστοποίησης δεν μπορεί να επαληθευτεί στην ιστοσελίδα του φορέα.

Ποιοι πρέπει οπωσδήποτε να ζητούν επαγγελματική καθοδήγηση;

Μίλησε με ιατρό, φαρμακοποιό ή διαιτολόγο πριν χρησιμοποιήσεις συμπλήρωμα αν:
Λαμβάνεις συνταγογραφούμενα ή μη συνταγογραφούμενα φάρμακα.
Έχεις χρόνια πάθηση.
Είσαι έγκυος ή θηλάζεις.
Προγραμματίζεις χειρουργική επέμβαση.
Είσαι ανήλικος.
Έχεις ιστορικό αλλεργιών.
Χρησιμοποιείς ήδη πολλά συμπληρώματα.
Έχεις συμπτώματα που δεν έχουν αξιολογηθεί ιατρικά.
Είσαι αθλητής που υπόκειται σε έλεγχο απαγορευμένων ουσιών.
Θέλεις να διορθώσεις πιθανή ανεπάρκεια με υψηλή δόση.
Μην χρησιμοποιείς ένα συμπλήρωμα για να καλύψεις επίμονα συμπτώματα, όπως ανεξήγητη κόπωση, απώλεια βάρους, ταχυκαρδία ή γαστρεντερικά προβλήματα, χωρίς να έχει προηγηθεί κατάλληλη αξιολόγηση.

Πρακτικός έλεγχος δέκα σημείων πριν από την αγορά

Πριν βάλεις ένα προϊόν στο καλάθι σου, έλεγξε αν μπορείς να απαντήσεις καθαρά στις παρακάτω ερωτήσεις:
Για ποιον συγκεκριμένο λόγο το χρειάζομαι;
Υπάρχουν επαρκή στοιχεία για το συστατικό και τον στόχο μου;
Ποια είναι η πραγματική ημερήσια δόση;
Πόση δραστική ουσία περιέχει κάθε ημερήσια μερίδα;
Γνωρίζω τη μορφή του συστατικού;
Επικαλύπτεται με άλλα προϊόντα που χρησιμοποιώ;
Υπάρχουν αλλεργιογόνα, προειδοποιήσεις ή πιθανές αλληλεπιδράσεις;
Μπορώ να αναγνωρίσω τον κατασκευαστή, τον υπεύθυνο κυκλοφορίας και την παρτίδα;
Μπορώ να επαληθεύσω οποιαδήποτε πιστοποίηση εμφανίζεται στη συσκευασία;
Έχω συζητήσει τη χρήση με επαγγελματία υγείας, αν ανήκω σε ομάδα αυξημένου κινδύνου;
Αν οι απαντήσεις είναι ασαφείς, μην αφήσεις την εντυπωσιακή συσκευασία να αποφασίσει για εσένα.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι καλύτερο ένα προϊόν με περισσότερα συστατικά;

Όχι απαραίτητα. Μια απλή σύνθεση με κατάλληλες και ξεκάθαρες δόσεις μπορεί να είναι ευκολότερο να αξιολογηθεί από ένα μεγάλο μίγμα με δεκάδες ουσίες.

Η υψηλότερη δόση σημαίνει καλύτερο αποτέλεσμα;

Όχι. Πάνω από ένα συγκεκριμένο σημείο, η μεγαλύτερη ποσότητα μπορεί να μην προσφέρει πρόσθετο όφελος και να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.

Είναι ασφαλές ένα συμπλήρωμα επειδή πωλείται σε φαρμακείο;

Το σημείο πώλησης δεν καταργεί την ανάγκη ελέγχου της ετικέτας, της δόσης και των αλληλεπιδράσεων. Ζήτησε τη συμβουλή του φαρμακοποιού, ιδιαίτερα αν χρησιμοποιείς φάρμακα.

Μπορώ να βασιστώ στις αξιολογήσεις αγοραστών;

Οι αξιολογήσεις μπορεί να προσφέρουν πληροφορίες για τη γεύση, τη συσκευασία ή τη διαλυτότητα, αλλά δεν αποδεικνύουν αποτελεσματικότητα, ασφάλεια ή καθαρότητα.

Τι είναι το πιστοποιητικό ανάλυσης;

Πρόκειται για έγγραφο με αποτελέσματα ελέγχων ενός προϊόντος ή μιας πρώτης ύλης. Εξέτασε αν αφορά το συγκεκριμένο προϊόν και την ίδια παρτίδα, ποιο εργαστήριο πραγματοποίησε τον έλεγχο και ποιες ακριβώς ουσίες εξετάστηκαν. Ένα γενικό ή παλιό πιστοποιητικό δεν αποδεικνύει την ποιότητα κάθε παρτίδας.

Πρέπει να αγοράζω μόνο προϊόντα με πιστοποίηση;

Η ανεξάρτητη πιστοποίηση αποτελεί θετικό στοιχείο, ιδιαίτερα για αθλητές, αλλά δεν είναι το μοναδικό κριτήριο. Χρειάζεται επίσης σωστή σύνθεση, κατάλληλη δόση, νόμιμη διάθεση και πραγματική ανάγκη χρήσης.

Συμπέρασμα

Η σωστή επιλογή συμπληρώματος δεν ξεκινά από τη μάρκα ή την τιμή. Ξεκινά από τον καθορισμό μιας πραγματικής ανάγκης και συνεχίζεται με την προσεκτική ανάγνωση της ετικέτας.
Έλεγξε την ημερήσια μερίδα, την πραγματική ποσότητα των δραστικών συστατικών, τις μορφές τους, τις προειδοποιήσεις, τα αλλεργιογόνα, την παρτίδα και τις πιστοποιήσεις. Σύγκρινε προϊόντα με βάση τις ουσιαστικές πληροφορίες και όχι το μέγεθος της συσκευασίας ή τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς. Ένα συμπλήρωμα μπορεί να είναι χρήσιμο όταν εξυπηρετεί έναν συγκεκριμένο σκοπό και χρησιμοποιείται σωστά. Δεν μπορεί, όμως, να αντικαταστήσει μια ισορροπημένη διατροφή, τον ύπνο, την άσκηση ή την κατάλληλη ιατρική φροντίδα.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση ή εξατομικευμένη σύσταση χρήσης συμπληρωμάτων. Συμβουλεύσου ιατρό, διαιτολόγο ή φαρμακοποιό πριν ξεκινήσεις οποιοδήποτε προϊόν, ιδιαίτερα αν λαμβάνεις φάρμακα, έχεις κάποιο πρόβλημα υγείας, είσαι έγκυος ή θηλάζεις.
Βιβλιογραφία και χρήσιμες πηγές ** Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Συμπληρώματα διατροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. ** Ευρωπαϊκή Ένωση. Οδηγία 2002/46/ΕΚ για τα συμπληρώματα διατροφής. ** Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μητρώο Ισχυρισμών Διατροφής και Υγείας. ** Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων. Ανεκτό ανώτατο επίπεδο πρόσληψης. ** Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων. Οδηγίες γνωστοποίησης συμπληρωμάτων διατροφής. ** Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων. Ανακοινώσεις και ανακλήσεις διατροφικών προϊόντων. ** NSF. Πρόγραμμα Certified for Sport. ** USP. Πρόγραμμα επαλήθευσης συμπληρωμάτων διατροφής. ** Παγκόσμιος Οργανισμός Αντιντόπινγκ. Κατάλογος Απαγορευμένων Ουσιών και Μεθόδων.